MONTESSORI ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ: ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ “ΦΕΡΟΥΜΕ” ΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ MARIA MONTESSORI ΣΤΟ ΔΩΜΑΤΙΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΑΣ;

MONTESSORI ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ: ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ “ΦΕΡΟΥΜΕ” ΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ MARIA MONTESSORI ΣΤΟ ΔΩΜΑΤΙΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΑΣ;

Το όνομα της Maria Montessori καθώς και η ιδέα του «Montessori στο σπίτι» έχουν γίνει αρκετά γνωστά στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια, κυρίως μέσα από τα social media όπως το Pinterest και το Instagram. Είναι πολύ πιθανό, ακόμα και αν δεν γνωρίζατε καθόλου το όνομα της γυναίκας αυτής στο παρελθόν, να την ξέρετε τώρα, ως μητέρες, για τα Montessori floor beds ή για τις δραστηριότητες για μωρά και νήπια, που γίνονται μέσα σε ψάθινα καλαθάκια και δίσκους, φυλαγμένα σε χαμηλά, πλατιά ράφια.

Αν η γνώση μας για τη Maria Montessori σταματά εκεί μόνο, όμως, τότε είναι πραγματικά κρίμα, γιατί σημαίνει πως δεν έχουμε αντιληφθεί και εκτιμήσει ουσιαστικά το έργο αυτής της σπουδαίας Ιταλίδας παιδαγωγού του περασμένου αιώνα. Η γυναίκα αυτή δεν είχε διακοσμητικές ιδέες για το βρεφικό δωμάτιο! Ήταν ιδεαλίστρια και πρωτοπόρος και δημιούργησε ένα μοναδικό, ολόκληρο παιδαγωγικό σύστημα, εντελώς διαφορετικό από το τότε (και τώρα) κατεστημένο και συμβατικό.

Σήμερα, στο άρθρο αυτό, θα σας μιλήσω για την παιδαγωγική της Maria Montessori όπως την οραματίστηκε και την εφάρμοσε στη διάρκεια της πορείας της ως παιδαγωγού. Χρήσιμη μπορεί να σας φανεί και η αναφορά στο υπό ποιες συνθήκες μπορεί κάποιος να εφαρμόσει και να «φέρει» κάποια από τα στοιχεία του συστήματός της στο σπίτι, σε μία προσπάθεια να επωφεληθεί το παιδί του των πλεονεκτημάτων και των αξιών που έχει να του προσδώσει η μέθοδος.

Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ MONTESSORI

Πολυάριθμες έρευνες έχουν δείξει πως το σύστημα εκπαίδευσης το οποίο εφηύρε και εξέλιξε και πάνω στο οποίο εργάστηκε όλη της τη ζωή η Maria Montessori μορφώνει τα παιδιά εξίσου σφαιρικά με το συμβατικό σύστημα εκπαίδευσης, όμως εστιάζει στα διαφορετικά αντικείμενα της γνώσης με διαφορετικό τρόπο και προσέγγιση. Οι μαθητές που φοιτούν σε σχολεία που λειτουργούν κατά τη φιλοσοφία και το σύστημα Montessori εφοδιάζονται με γνώσεις και αξίες που τα βοηθούν ιδιαίτερα στο να προοδεύσουν στη ζωή τους σε όλα τα επίπεδα: προσωπικά, κοινωνικά, επαγγελματικά, γνωστικά.

Πολύ βασική και χαρακτηριστική, με μεγάλη βαρύτητα και σπουδαιότητα, είναι και η ώθηση που δίνεται από τη μέθοδο Montessori στα παιδιά να καλλιεργήσουν την ανεξαρτησία και την αυτο-εξυπηρέτησή τους ως ατόμων, από μικρή ηλικία. Η Montessori, μέσα από τις παρατηρήσεις της πάνω στα παιδιά, διαπίστωσε τη βαθιά εσωτερική τους ανάγκη να είναι ανεξάρτητα, κύριοι του περιβάλλοντος και της καθημερινότητάς τους, οπότε και θεωρούσε πως το ιδανικό σύστημα εκπαίδευσης θα πρέπει να παρέχει στο παιδί ελευθερίες τόσες και τέτοιες που και να το οδηγούν στο να αισθάνεται αυτόνομο και με αυτοπεποίθηση – καθώς θα καταφέρνει μόνο του να φέρνει εις πέρας όλο και περισσότερες δραστηριότητες με επιτυχία, αλλά και να καλλιεργούν την υπευθυνότητά του και το πραγματικό του ενδιαφέρον για μάθηση.

Η μάθηση με τη μέθοδο της Montessori στηρίζεται στις επιστημονικές παρατηρήσεις που κάνουν οι ίδιοι οι μαθητές για τα πράγματα, συνήθως χρησιμοποιώντας τις αισθήσεις τους, υπεύθυνοι και ορίζοντας μόνοι τους τον ρυθμό απόκτησης νέων γνώσεων. Οι Montessori μαθητές μοιάζει να μαθαίνουν κατά κάποιον τρόπο “φυσικά”, αβίαστα. Η γνώση τους για τα πράγματα γεννιέται μέσα από τα ίδια τα πράγματα. Οι μαθητές, σε κατάλληλα προετοιμασμένα περιβάλλοντα, έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν μηχανισμούς (όπως αυτός της αυτο-διόρθωσης) και να δώσουν μόνοι τους την απάντηση στις ίδιες τις απορίες τους και σε όσα δεν καταλαβαίνουν, μαθαίνοντας να ανακαλύπτουν τη γνώση, αντί να τους τη δίνει κάποιος και να τη “βρίσκουν έτοιμη”. Η Maria Montessori θεωρούσε ότι προκύπτουν λαμπροί άνθρωποι με αυτοπεποίθηση, δημιουργικότητα και κυρίως, βαθιά φιλομάθεια, μέσα από την ελευθερία του να διαλέγουν οι μαθητές μόνοι τους τις δραστηριότητες με τις οποίες θα ασχοληθούν – γι’αυτό και στο μοντεσσοριανό σύστημα εκπαίδευσης το περιθώριο να επιλέγουν τις ενασχολήσεις τους, μέσω της διάθεσης ειδικά διαμορφωμένων δραστηριοτήτων για την ηλικία και την προσωπικότητά τους, είναι χαρακτηριστικό.

Στο σύστημα Montessori, λοιπόν θεωρείται πως όλα τα παιδιά είναι ικανά (και θα’πρεπε) να ξεκινήσουν μόνα τους τη διαδικασία της μάθησης, αρκεί το περιβάλλον τους να είναι υποστηρικτικό και προετοιμασμένο ανάλογα και στα μέτρα των δικών τους προσωπικών αναγκών – με αυτό το σκεπτικό μπορεί κανείς να εφαρμόσει στοιχεία της μεθόδου Montessori στο σπίτι, αλλά για αυτό θα σας γράψω εκτενέστερα παρακάτω. 

ΓΝΩΡΙΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ MONTESSORI ΑΝΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

  • Ο ρόλος του δασκάλου:

Το παιδαγωγικό σύστημα της Maria Montessori στηρίζεται σε αρχές που, όπως είπαμε, προάγουν την ανεξαρτησία και τη φιλομάθεια μέσα από το περιθώριο επιλογών των δραστηριοτήτων με τις οποίες θα ασχοληθεί ο κάθε μαθητής. Αυτό δεν σημαίνει πως τα σχολεία που λειτουργούν με αυτόν τον τρόπο ακυρώνουν την αξία του δασκάλου, απλά το μάθημα δεν θέτει στο επίκεντρό του τον ίδιο τον δάσκαλο ως αυθεντία αλλά τον μαθητή. Ο μαθητής είναι που ορίζει και που οδηγείται στη μάθηση μέσα από τις ανακαλύψεις και τα συμπεράσματά του, ωστόσο ο δάσκαλος είναι αυτός που είναι υπεύθυνος για την παροχή κατάλληλων δραστηριοτήτων για το κάθε παιδί. Ο δάσκαλος είναι που προετοιμάζει, δηλαδή, το περιβάλλον της μάθησης και το καθιστά τέτοιο που να βοηθά και να ωθεί το παιδί προς την, τελικά, απόκτηση της γνώσης.

  • Τάξεις μεικτών ηλικιών:

Σεβόμενη η Montessori το γεγονός ότι κάθε παιδί αναπτύσσεται διαφορετικά και πως το καθένα είναι έτοιμο να προχωρήσει σε διαφορετικά κατορθώματα σε διαφορετική ηλικία, προτείνει μέσα από το μοντέλο εκπαίδευσής της οι τάξεις να περιέχουν παιδιά με διαφορά τριών ετών μεταξύ τους. Κατά τη διάρκεια των μαθημάτων, που διαρκούν ιδανικά 3 ώρες χωρίς διάλειμμα, οι μεγάλοι μαθητές βοηθούν τους μικρούς εμπεδώνοντας καλύτερα τις γνώσεις τους ενώ οι μικροί προσβλέπουν σε εκείνους όταν δυσκολεύονται με κάποια δραστηριότητα, σαν να είναι τα “μεγαλύτερα αδέρφια” τους.

Γενικότερα η Montessori υποστήριξε πως καλό είναι τα παιδιά μιας τάξης να παραμείνουν μαζί μέχρι το τέλος του κύκλου των μαθημάτων τους, ακόμα και με τον ίδιο δάσκαλο, και να μεγαλώσουν τρόπον τινά, άρα, μαζί. Αυτό βοηθά στην εδραίωση ισχυρών δεσμών ανάμεσά τους, χρήσιμων για τη συναισθηματική τους ανάπτυξη και την κοινωνικοποίησή τους, δίνοντάς τους παράλληλα την ασφάλεια και τη θαλπωρή του να ξέρουν πως ανήκουν σε μία κοινότητα σταθερή, μέσα στην οποία μπορούν να αναπτυχθούν και να διαμορφώσουν την προσωπικότητά τους, αποκτώντας αυτοεκτίμηση και τη λεγόμενη “αίσθηση του εαυτού”.



  • Το εκπαιδευτικό υλικό της μεθόδου και ο ρόλος της φύσης:

Η εκπαίδευση στο σύστημα Montessori, όπως είδαμε, δεν στηρίζεται στις οδηγίες του δασκάλου και στο σύστημα ακούω-και-μαθαίνω, αλλά στις ανακαλύψεις που κάνει το ίδιο το παιδί μέσα από διάφορες δραστηριότητες με υλικά. Τα κατάλληλα υλικά για τη μέθοδο είναι τα φυσικά, με πρωταγωνιστή το ξύλο, καθώς η Montessori πίστευε πως ό, τι φυσικό βοηθά τα παιδιά να συγκεντρωθούν και να εσωτερικεύσουν καλύτερα, να αντιληφθούν την εκάστοτε δραστηριότητα. Γενικότερα η Montessori έδινε μεγάλη βάση στην αναγκαιότητα να έρχονται τα παιδιά σε επαφή με τη φύση, γι’αυτό και μέσα σε μία Montessori σχολική αίθουσα μπορεί κανείς πάντα να βρει φυσικά στοιχεία όπως λουλούδια, άπλετο φως και γήινα γενικά χρώματα, υλικά και υφές.

Τα υλικά που χρησιμοποιούνται σε μία Montessori αίθουσα είναι χωρισμένα σε θεματικές κατηγορίες, στο ύψος και στη διάθεση των μαθητών, και είναι πάντα ανάλογα με την ηλικία, τις ικανότητες και τις ιδιαιτερότητες κάθε παιδιού. Επίσης, τα Montessori περιβάλλοντα ενθαρρύνουν την κίνηση και τη δραστηριότητα: οι μαθητές δεν είναι υποχρεωμένοι να παραμένουν καθιστοί κατά την παραμονή τους σε μία αίθουσα αλλά είναι ελεύθεροι να κινούνται κατά βούληση και να μελετούν όπου θέλουν και όπως νιώθουν άνετα.

Τέλος, είναι πολύ χαρακτηριστική η αύρα που αποπνέουν όλες οι αίθουσες Montessori. Οι εν λόγω χώροι είναι πάντοτε τακτοποιημένοι, καθαροί και αρμονικοί. Μέσα από την τάξη των πραγμάτων το παιδί καταφέρνει να φέρει σε τάξη και τις σκέψεις του, γεγονός που το βοηθά να συγκεντρωθεί για περισσότερη ώρα στις δραστηριότητές του.

  • Οι τάξεις Montessori & οι ανάγκες των παιδιών:

Η Maria Montessori θεωρούσε πως τα παιδιά έχουν καθολικά συγκεκριμένες ανάγκες και πίστευε πως τα σχολεία θα έπρεπε να υποστηρίζουν την έκφραση όλων τους. Οι ανάγκες των παιδιών κατά την ίδια περικλείονται εν πολλοίς στην παρακάτω λίστα σύμφωνα με το βιβλίο που έχει γράψει ο γιος της, Mario, με τίτλο «The Human Tendencies & Montessori Education».

  1. Ανάγκη για φυσική δραστηριότητα
  2. Ανάγκη για επικοινωνία
  3. Ανάγκη για εξερεύνηση
  4. Ανάγκη για χειρισμό του περιβάλλοντος κατά βούληση
  5. Ανάγκη για τάξη
  6. Ανάγκη για προσανατολισμό
  7. Ανάγκη για επανάληψη
  8. Ανάγκη για τελειότητα του εαυτού
  9. Ανάγκη για δραστηριότητες που αποσκοπούν κάπου – για εργασίες, δηλαδή.

Η ΜΕΘΟΔΟΣ MONTESSORI ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ

Γνωρίζοντας κάποιος τις πληροφορίες που σας έγραψα παραπάνω και επεκτείνοντάς τες λίγο, είναι δυνατόν να καταφέρει να δημιουργήσει ένα περιβάλλον Montessori-friendly για το παιδί του στο σπίτι του, προσαρμόζοντας τα στοιχεία της παιδαγωγικής στις ανάγκες του. Είναι γεγονός πως δύσκολα μπορεί ένας γονέας να καταφέρει να εφαρμόσει επακριβώς τη μέθοδο όπως θα την εφάρμοζαν επαγγελματίες δάσκαλοι σε ένα μοντεσσοριανό σχολείο, όμως όσο περισσότερο μελετάει και όσο περισσότερο τροποποιεί τον τρόπο ζωής του φέρνοντάς τον πιο κοντά σε όσα προτείνει η Montessori, τόσες περισσότερες πιθανότητες έχει να τα καταφέρει, τελικά.

  • Δημιουργήστε “γωνίες” για το παιδί σε κάθε δωμάτιο του σπιτιού σας.

Με γνώμονα το ότι η παιδαγωγική Montessori στηρίζει και θέλει να προάξει την ανεξαρτησία του παιδιού, μπορείτε κι εσείς, αν ενδιαφέρεστε να καταστήσετε το σπίτι σας Montessori-friendly, να φροντίσετε ώστε οι χώροι του να είναι όσο πιο ασφαλείς, προσβάσιμοι και προς χρήση από το παιδί γίνεται. Ο βασικός κανόνας που θα πρέπει να θυμάστε είναι πως οι χώροι του σπιτιού σας θα πρέπει να είναι έτσι διαμορφωμένοι ώστε να μπορεί να τους χρησιμοποιεί και το παιδί χωρίς πολλή βοήθεια. Θα πρέπει να φτάνει, για παράδειγμα, τα παιχνίδια, τα βιβλία, τα προσωπικά του αντικείμενα, να φτάνει να πλύνει τα χέρια ή τα δοντάκια του.

Βρείτε όλες τις πληροφορίες που χρειάζεστε σχετικά με το ποια στοιχεία θα πρέπει να απαρτίζουν το δωμάτιο του παιδιού για να μπορεί να θεωρηθεί Montessori-friendly, σ’αυτή την ανάρτηση του blog.

Καταγράψτε τις καθημερινές ανάγκες του παιδιού σας και προσπαθήστε να σκεφτείτε τρόπους να του μάθετε να καλύπτει μία μία μόνο του ανά πάσα στιγμή, σε όποιον χώρο του σπιτιού κι αν βρίσκεται. Διαμορφώστε στο σαλόνι σας μια παιδική γωνιά με χαμηλά ράφια και κατάλληλα παιχνίδια και βιβλία για το παιδί καθώς και μία επιφάνεια (χαλί, τραπεζάκι) για να μπορεί να κάτσει και να τα χρησιμοποιήσει, τοποθετήστε ένα σκαλάκι μπροστά από τον νιπτήρα στο μπάνιο σας αλλά και τον νεροχύτη (θα εκπλαγείτε από το πόσο μπορεί να αρέσει στο παιδί σας να σας βοηθάει στο πλύσιμο των πιάτων!), καθιερώστε ένα χαμηλό συρτάρι στην κουζίνα με σκεύη που μπορεί να χρησιμοποιεί στο φαγητό του, ενθαρρύνοντάς το να σας βοηθήσει και στην προετοιμασία του οικογενειακού τραπεζιού.

Γενικότερα, για να φέρετε τη μέθοδο Montessori στο σπίτι σας, βοηθήστε το παιδί να μάθει να είναι αυτο-εξυπηρετούμενο και να κάνει δουλειές φροντιστικές όχι μόνο του εαυτού του αλλά και του περιβάλλοντος γύρω του. Ίσως να μπορέσει να μάθει και να σκουπίζει, να ξεσκονίζει, να σφουγγαρίζει, να τακτοποιεί, να βάζει μαζί σας τα ρούχα στο πλυντήριο, με τη δική σας καθοδήγηση. Παρατηρήστε το παιδί σας και προσέξτε τι του αρέσει να κάνει και τι όχι, και σεβαστείτε το. Δώστε του την ευκαιρία να κάνει πράγματα, έστω και με τη δική σας καθοδήγηση, αν το ζητάει – μην του κόβετε τα φτερά λέγοντας “μη, άστο, εσύ δεν μπορείς!” συνεχώς και μην κάνετε εσείς τα πάντα για εκείνο. Στήστε το περιβάλλον του έτσι ώστε να τα καταφέρνει το παιδί. Βοηθήστε το να μπορεί μόνο του. Τα παιδιά αντλούν μεγάλη ικανοποίηση και από το να νιώθουν ότι μας βοηθούν και από το να βλέπουν πως μπορούν και μόνα τους να καταφέρουν πράγματα, ειδικά από αυτά τα “μεγαλίστικα” που βλέπουν συνεχώς εμάς τους ενήλικες να κάνουμε. Τους αρέσει να φέρνουν εις πέρας τις δραστηριότητες που τους παρουσιάζουμε διότι ικανοποιείται η ανάγκη για την τελειότητα του εαυτού που σας ανέφερα παραπάνω.

Η τάση ορισμένων γονέων να προσπαθούν να “γλιτώσουν” το παιδί από οποιαδήποτε δραστηριότητα μπορεί να τους φανεί δύσκολη, η τάση τους να κάνουν οι ίδιοι πράγματα που θα έπρεπε να κάνει το ίδιο, η υπερπροστασία και η νοοτροπία “είσαι μικρό, δεν μπορείς να τα καταφέρεις”, μπορεί να δημιουργήσει πολυάριθμα προβλήματα, τελικά, στον ψυχισμό του παιδιού. Διαβάστε περισσότερα για τον παιδοκεντρισμό και τους τρόπους αποφυγής του, εδώ.

  • Παρουσιάστε στο παιδί όσες περισσότερες δραστηριότητες “hands-on” μπορείτε.

Είναι πολύ σημαντικό, αν θέλετε να ακολουθήσετε τη μέθοδο Montessori στο σπίτι, να παρέχετε στο παιδί σας δραστηριότητες που απαιτούν τη συμμετοχή των αισθήσεών του για να τις φέρει εις πέρας. Πέρα από το ότι οι περισσότερες από αυτές αναπτύσσουν σημαντικές δεξιότητες γενικότερα, να ξέρετε πως το παιδί μπορεί να αντιληφθεί στο μέλλον πολύ ευκολότερα τα διάφορα αφηρημένα concepts όπως αυτό της αριθμητικής, αν προηγουμένως στη ζωή του τα έχει κάπως “δοκιμάσει” μέσα από τις αισθήσεις του.

Η χρησιμοποίηση των αισθήσεων στο παιχνίδι (το αισθητηριακό παιχνίδι, δηλαδή, περισσότερες πληροφορίες για το οποίο μπορείτε να διαβάσετε κάνοντας κλικ εδώ) βοηθά το παιδί να μαθαίνει πράγματα αβίαστα και διασκεδαστικά, με τον δικό του ρυθμό, σαν “φυσικά”, όπως σας έγραψα και παραπάνω.

  • Εξατομικεύστε τη μάθηση.

Η μεγαλύτερη πρόκληση για έναν γονέα που θέλει να εφαρμόσει τις αρχές της παιδαγωγικής Montessori στο σπίτι, χωρίς να είναι επαγγελματίας δάσκαλος, είναι να καταφέρει να εξατομικεύσει το εκπαιδευτικό υλικό που διαθέτει στο σπίτι του ώστε να ταιριάζει επακριβώς στις ικανότητες, τις κλίσεις και τα ενδιαφέροντα του παιδιού του. Παρατηρήστε το παιδί σας αντικειμενικά – δηλαδή πραγματικά παρατηρήστε το, χωρίς να επεμβαίνετε στο παιχνίδι του και χωρίς να κατευθύνετε τις πράξεις του. Μην το διορθώνετε για ό,τι δεν καταφέρνει, αλλά δοκιμάστε να του παράσχετε δραστηριότητες που θα το βοηθήσουν να αντιληφθεί μόνο του τα πράγματα που είναι να μάθει, για να δώσει στον εαυτό του τις λύσεις που το ίδιο ψάχνει. Αντισταθείτε στην παρόρμηση να επεμβαίνετε σε ό,τι σας φαίνεται πως “δεν κάνει καλά” και εστιάστε στο να του δίνετε την ευκαιρία καθημερινά να εξασκεί τις ικανότητές του ώσπου να τις βελτιώσει από μόνο του.



  • Προτιμήστε τα ξύλινα παιχνίδια έναντι των πλαστικών.

Η αίσθηση του ξύλου στα χέρια των παιδιών τα φέρνει σε επαφή με τη φύση – άρα τα ξύλινα παιχνίδια είναι σίγουρα Montessori-friendly. Εάν σας ενδιαφέρει να εντάξετε τη μέθοδο Montessori στο σπίτι σας, καλό θα ήταν να ξεκινήσετε να προμηθεύεστε με ξύλινα παιχνίδια στο εξής, μια και το ξύλο ως φυσικό υλικό είναι το κατεξοχήν κατάλληλο για τις δραστηριότητες που προτείνει η μέθοδος – και όχι μόνο.

Σ’αυτή την ανάρτηση του blog μάθετε όλους τους λόγους για τους οποίους είναι καλό να προτιμάτε τα ξύλινα παιχνίδια έναντι των πλαστικών για τα παιδιά σας, είτε θέλετε να κάνετε Montessori στο σπίτι είτε όχι (και όχι, τα ξύλινα παιχνίδια μακροπρόθεσμα δεν είναι ακριβά, θα διαβάσετε γιατί!).

Montessori στο Σπίτι: Η Μέθοδος στην Πράξη - Stunning Mommying

  • Διατηρείτε τους χώρους στους οποίους κινείται το παιδί όμορφους.

Για να επέλθει η αίσθηση της εσωτερικής τάξης σε ένα παιδί, όπως έγραψα και παραπάνω, η Maria Montessori θεωρούσε πως αρχικά θα πρέπει να υπάρχει εξωτερική τάξη, σε όλα τα πράγματα που συναπαρτίζουν το περιβάλλον του. Αν σας ενδιαφέρει να εντάξετε τη μέθοδο της Montessori στο σπίτι σας, θα πρέπει οι χώροι στους οποίους κινείται το παιδί να είναι πάντοτε τακτοποιημένοι και αρμονικοί. Απαλλαχτείτε από τα αντικείμενα που δεν χρησιμοποιείτε και οργανώστε όσα έχετε, δίνοντας στο καθένα μία θέση, ώστε να είναι πάντοτε σε τάξη.

Μάθετε στο παιδί σας από νωρίς να συμβάλλει στη διατήρηση αυτής της τάξης. Ενθαρρύνετέ το να μαζέψει τα παιχνίδια του μετά από κάθε δραστηριότητα, ώστε να αποκτήσει “καλές συνήθειες” για αργότερα, καθώς και αυτονομία και δεξιότητες αυτο – εξυπηρέτησης και εξυπηρέτησης του περιβάλλοντος γύρω του.

 

  • Καλλιεργήστε από νωρίς στο παιδί πρακτικές δεξιότητες…

…όπως αυτές που προανέφερα (τακτοποίηση, σκούπισμα, ξεσκόνισμα κ.ά) καθώς και άλλες, αυτοεξυπηρέτησης ή εξυπηρέτησης του περιβάλλοντος γύρω του. Φυτέψτε μαζί με το παιδί σας ένα φυτό και ενθαρρύνετέ το να το ποτίζει όταν είναι απαραίτητο. Δείξτε του πώς να χρησιμοποιεί διάφορα αντικείμενα, πώς να χειρίζεται, για παράδειγμα, ένα ψαλίδι, και δώστε του την ευκαιρία να καλλιεργήσει δεξιότητες όπως το να αδειάζει υγρό περιεχόμενο από ένα σκεύος σε ένα άλλο, να μεταφέρει υλικά με ένα κουτάλι ή scoop κλπ. Δείξτε του πώς να ντυθεί μόνο του και, για ακόμα αποτελεσματικότερο Montessori στο σπίτι, δώστε του (ασφαλείς και κατευθυνόμενες από εσάς) επιλογές ως προς το τι θα φορέσει, για να αισθανθεί κύριο του περιβάλλοντός του. Στα παιδιά αρέσει να διαλέγουν, να νιώθουν πως συμβαίνει ό,τι θέλουν εκείνα, χωρίς να τους το επιβάλλει κάποιος. Απολαμβάνουν την εντός ορίων ελευθερία.

  • Διακοσμήστε τους τοίχους του σπιτιού με έργα τέχνης.

Ένας εύκολα εφαρμόσιμος τρόπος να φέρετε τη μέθοδο Montessori στο σπίτι σας είναι η έκθεση έργων τέχνης στους τοίχους. Μπορείτε να διαλέξετε όποια θέματα αρέσουν σε εσάς ή στο παιδί σας, κατά προτίμηση ρεαλιστικά και με διακριτά αντικείμενα/παραστάσεις, και να διακοσμήσετε έτσι τους χώρους του σπιτιού σας, καλλιεργώντας στο παιδί σας την αισθητική και την αγάπη για την τέχνη. Μην ξεχνάτε να τοποθετείτε τα πόστερ σας χαμηλά, ώστε να περιλαμβάνονται στο οπτικό πεδίο του παιδιού.

  • Αποδομήστε τα παιχνίδια του παιδιού.

Σε ό,τι αφορά τους ειδικά διαμορφωμένους χώρους στους οποίους θα διατηρείτε τα παιχνίδια των παιδιών σας, να έχετε στο μυαλό σας πως για να συμβαδίζετε με ό,τι συμβαίνει στα μοντεσσοριανά σχολεία θα πρέπει να προσφέρετε στο παιδί την εκάστοτε δραστηριότητα αποδομημένη.

Τι σημαίνει όμως αποδομημένη; Σημαίνει πως θα πρέπει να την παρουσιάζετε με τρόπο τέτοιο ώστε να καλεί το παιδί να ασχοληθεί μαζί της, αφ’ενός, και αφ’ετέρου να είναι εύκολο για το παιδί να τη φυλάξει πίσω στη θέση της μόλις τελειώσει μαζί της. Ας δούμε ένα παράδειγμα ενασχόλησης με μία δραστηριότητα, για να σας εξηγήσω πώς μπορείτε να φέρετε το παιχνίδι Montessori στο σπίτι σας: καλέστε το παιδί σας (invitation to play) ή αφήστε το μόνο του να επιλέξει με ποιο παιχνίδι του θέλει να παίξει. Αν διαλέξει λόγου χάρη ένα παζλ, φροντίστε να διατηρείτε τα κομμάτια του “λυμένα” – αν όχι, αν το παρουσιάσετε στο παιδί συναρμολογημένο, τότε γιατί να ασχοληθεί μαζί του; Δεν έχει νόημα να παίξει το παιδί με κάτι που είναι έτοιμο – και αυτό φαίνεται πως το αντιλαμβάνονται ακόμα και τα πιο μικρά παιδιά.

Montessori στο Σπίτι: Η Μέθοδος στην Πράξη - Stunning Mommying

Βάλτε τα σκόρπια κομμάτια του παζλ σε ένα καλαθάκι και το καλαθάκι αυτό πάνω σε έναν μικρό δίσκο. Η χρήση του δίσκου οριοθετεί το κάθε παιχνίδι στη συνείδηση του παιδιού, ώστε να μην μπλέξει το ένα του παιχνίδι με το άλλο. Σε περίπτωση που χρησιμοποιείτε ράφια με χωρίσματα, όπου στο καθένα χωράει μόνο μία δραστηριότητα έτσι κι αλλιώς, ο δίσκος δεν είναι απαραίτητος, αφού τα παιχνίδια ξεχωρίζουν έτσι κι αλλιώς μεταξύ τους λόγω της κατασκευής του ίδιου του επίπλου.

Όταν το παιδί πάρει από τη θέση του τον δίσκο με το καλαθάκι με τα κομματάκια του παζλ, επιτρέψτε του να καθίσει να παίξει όπου θέλει εκείνο – όπως έγραψα παραπάνω, μπορείτε να έχετε για αυτόν τον σκοπό μία μοκέτα, ένα χαλί ή ένα χαμηλό τραπεζάκι με καρέκλα, σε παιδικό μέγεθος. Μόλις τελειώσει την ενασχόλησή του με το παζλ, ενθαρρύνετέ το να το φυλάξει μεταφέροντας τον δίσκο στη θέση του, πριν πάρει στα χεράκια του ένα άλλο παιχνίδι. Καλό είναι τα παιχνίδια να παίζονται ένα-ένα.

Αντίστοιχα με το παράδειγμα του παζλ, τοποθετήστε σε καλαθάκια τις μπίλιες, τις μπάλες, τα τουβλάκια, τις λαβίδες, τα μικρά κομμάτια των παιχνιδιών του παιδιού σας. Με αυτόν τον τρόπο, όπως εξηγήσαμε, κεντρίζεται τόσο το ενδιαφέρον του για το παιχνίδι, εφ΄όσον βλέπει την προοπτική που του δίνεται να παίξει, όσο και το μάτι του, εδώ που τα λέμε. Είναι όμορφα τα περισσότερα μικρά καλαθάκια που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε για τα ράφια σας! Δίνουν και την αίσθηση της οργάνωσης, του τακτοποιημένου, του αρμονικού, που τόσο υποστηρίζονται από τη μέθοδο και είναι απαραίτητα για να ακολουθήσει κάποιος τη Montessori στο σπίτι.

Η παιδαγωγική της Maria Montessori μπορεί πραγματικά να σμιλεύσει θαυμάσιους ανθρώπους για την κοινωνία μας, με γνώσεις, αυτοπεποίθηση, συγκροτημένους και αποτελεσματικούς, επιτυχημένους. Μην διστάσετε να υιοθετήσετε τα στοιχεία της που πιστεύετε ότι θα ταίριαζαν στο δικό σας παιδί και στον τρόπο ζωής της οικογένειάς σας – έχουν μόνο πλεονεκτήματα να προσφέρουν.

Αλήθεια, ποιο στοιχείο της εν λόγω μεθόδου εφαρμόζετε ήδη ή ποιο σκέφτεστε να δοκιμάσετε, διαβάζοντας αυτό το άρθρο; Θα χαρώ πολύ να διαβάσω την απάντησή σας στα σχόλια κάτω από την ανάρτηση!

Καλή συνέχεια, stunning mommies μου. 💋

 



4 thoughts on “MONTESSORI ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ: ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ “ΦΕΡΟΥΜΕ” ΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ MARIA MONTESSORI ΣΤΟ ΔΩΜΑΤΙΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΑΣ;”

  • Το άρθρο σου ΦΟΒΕΡΟ! Όντως πλέον αυτήν την μέθοδο την διαβάζουμε από όλους αλλά εγώ προσωπικά τώρα έμαθα την ιστορία… Αυτό που έχω να πω είναι πως τελικά άθελα μου χρησιμοποιώ αυτήν την μέθοδο στην κόρη μου – εκτός του «διαχωρισμού» των παιχνιδιών! Έχουμε πολλά και αυτή η γωνίτσα στο σαλόνι περιλαμβάνει δυο τεράστια κουτιά γεμάτα και ένα μικρό τραπεζάκι με δυο τρία που της αρέσουν!!! Αλλά με έβαλες σε σκέψεις να αλλάξω κάποια πράγματα!
    Ευχαριστούμε πολύ ❤️

    • Χμμ ναι, όντως, ίσως αυτά τα “τεράστια κουτιά γεμάτα” που περιγράφεις να χρειάζονται αλλαγή! 😉
      Σ’ευχαριστώ για το σχόλιό σου Νάντιά μου, χαίρομαι που σου άρεσε το άρθρο μου. 🙂

  • Μαρία μου πολύ όμορφος και καλογραμμένος οδηγός για το Montessori. Σκέφτομαι να ξεκινήσω την κόρη μου σε τέτοιο σχολείο, και δεν σου κρύβω ότι κατά την επισκεψή μου στους χώρους την περασμένη εβδομάδα, κόντεψα να βάλω τα κλάματα από την ομορφιά των δημιουργιών , την αρμονία των χώρων, την ησυχία παρά τα πολλά παιδιά, από την φιλοσοφία ολόκληρη. «Είδα» την κόρη μου, εκεί, αναμεσά τους, να αυτοεξυπηρετείται, να ανακαλύπτει, να δοκιμαζει, να αφοσιώνεται σε κάτι δημιουργικό και ενδιαφέρον. Μακάρι να μπορέσουμε να αντεπεξέλθουμε οικονομικά και να τη στείλουμε εκεί. Και μακάρι αυτό να γίνει η αφορμή να ενισχύσουμε περαιτέρω τη μέθοδο στο σπίτι μας, αν και ήδη από το πρώτο παιδί, υπάρχουν στοιχεία. Θα επιστρέψω σίγουρα εδώ 🙂 Σε ευχαριστώ πολυ για τις πληροφορίες και την έμπνευση!

    • Εγώ σ’ευχαριστώ πολύ Χριστίνα μου για το σχόλιό σου. 🥰
      Θέλω κι εγώ πολύ να ξεκινούσε η Δάφνη σε ένα σχολείο Montessori, όμως δυστυχώς στα Χανιά υπάρχει μόνο παιδικός σταθμός τέτοιος – ούτε νηπιαγωγείο και ούτε φυσικά Δημοτικό. Αν πάει ποτέ παιδικό σταθμό (γιατί σκέφτομαι πως ίσως δεν πάει), θα πάει σίγουρα σε αυτόν που υπάρχει εδώ και είναι σύμφωνος με τη μέθοδο!
      Πολλά φιλιά. 😘

Leave a Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.