ΠΑΙΔΟΚΕΝΤΡΙΣΜΟΣ: ΓΙΑΤΙ & ΠΩΣ ΝΑ ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ ΕΝΑ ΠΑΙΔΟΚΕΝΤΡΙΚΟ ΜΕΓΑΛΩΜΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΑΣ

ΠΑΙΔΟΚΕΝΤΡΙΣΜΟΣ: ΓΙΑΤΙ & ΠΩΣ ΝΑ ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ ΕΝΑ ΠΑΙΔΟΚΕΝΤΡΙΚΟ ΜΕΓΑΛΩΜΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΑΣ

“Παιδοκεντρισμός; Μα θέλω να είμαι παιδοκεντρικός γονιός. Προφανώς και το παιδί μου βρίσκεται και αποτελεί το κέντρο του κόσμου μου, άλλωστε είναι το παιδί μου. Κι έτσι πρέπει, για να εισπράττει εκείνο την τρυφερότητα, τη θαλπωρή, την ασφάλεια που έχει ανάγκη να νιώθει και που την αντλεί μέσα από τη βεβαιότητα πως οι γονείς του το αγαπούν και κάνουν ό,τι μπορούν για να είναι χαρούμενο. Σωστά;”

Χμμ. Περίπου.

Παιδοκεντρισμός: Μάθετε τι είναι & γιατί να τον αποφύγετε - Stunning Mommying

Πέρα από οποιαδήποτε δυσνόητη ψυχολογική θεωρία, το μόνο σίγουρο είναι πως όλοι αγαπάμε τα παιδιά μας. Στην υπερπροσπάθειά μας να καλύπτουμε τις επιθυμίες τους ανά πάσα στιγμή, να τρέχουμε συνεχώς από πίσω τους, να τα απασχολούμε σύμφωνα με τις δικές τους επιθυμίες & να μην τα αφήνουμε να στεναχωριούνται ποτέ, όμως, ίσως γινόμαστε παιδοκεντρικοί. Και ο παιδοκεντρισμός οδηγεί σε εγωκεντρικά παιδιά, ακόμα κι αν εμείς θεωρούμε ότι είμαστε πολύ προσεκτικοί κατά τα άλλα στο θέμα της ανατροφής τους.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΠΑΙΔΟΚΕΝΤΡΙΣΜΟΣ;

Η παιδοκεντρική ανατροφή των παιδιών θεωρητικά έρχεται σε αντίθεση με την αδιαφορία και την αποστασιοποίηση των γονιών από τα παιδιά, που εννοείται πως σίγουρα οδηγούν σε προβληματικούς χαρακτήρες ενηλίκων αργότερα. Είναι ξεκάθαρο πως η παιδοκεντρική ανατροφή είναι προτιμότερη από άλλα είδη που ενέχουν παραμέληση των αναγκών, βία κ.ά., ωστόσο η καλή πρόθεση των γονιών που θέλουν να δώσουν όλη την αγάπη τους χωρίς να είναι σε θέση να στερήσουν τίποτα από το παιδί τους εν πολλοίς βγαίνει σε κακό τόσο για τους ίδιους όσο και (και κυρίως) για εκείνα.

Διαβάστε περισσότερα για το τι μπορούμε να κάνουμε για να αυξήσουμε τις πιθανότητες να μεγαλώσουμε τα παιδιά μας ώστε να γίνουν συναισθηματικά υγιείς ενήλικες, εδώ.

Ο παιδοκεντρισμός θέτει στο επίκεντρο της ζωής του γονέα το παιδί, στην κορυφή της ιεραρχίας και του ενδιαφέροντος του σπιτιού. Οι παιδοκεντρικοί γονείς βάζουν πάνω από όλα το παιδί και την “ευημερία” του (σε εισαγωγικά γιατί όπως θα εξηγηθεί παρακάτω δεν ισχύει κάτι τέτοιο), δεν το υποχρεώνουν να κάνει πράγματα που δεν του αρέσουν ή που δεν θέλει, δεν του αρνούνται τίποτα, δεν το αφήνουν να δυσκολευτεί, να πληγωθεί, να στεναχωρεθεί, να ζηλέψει, να απογοητευτεί και γενικά να νιώσει άβολα με οποιονδήποτε τρόπο και για οποιονδήποτε λόγο.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΑΙΔΟΚΕΝΤΡΙΚΩΝ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΩΝ

  • Όταν το παιδί αρχίσει να περπατάει, ο παιδοκεντρικός γονιός φυλάει όλα τα διακοσμητικά του σπιτιού σε ασφαλές σημείο, αντί να εξηγήσει στο παιδί ότι απαγορεύεται να τα πιάνει και να τα πειράζει.
  • Ο παιδοκεντρικός γονιός δεν κάνει καμία δουλειά του σπιτιού όσο το παιδί είναι ξύπνιο, γιατί θεωρεί καθήκον του να το απασχολεί ανά πάσα στιγμή.
  • Ο παιδοκεντρικός γονιός τρέχει να δώσει στο μωρό κάτι που το ίδιο, συνειδητά, πέταξε κάτω και τώρα το θέλει πίσω.
  • Ο παιδοκεντρικός γονιός επιτρέπει στο παιδί να περνάει υπερβολικά πολλές ώρες μπροστά από την τηλεόραση, τον υπολογιστή, το κινητό κλπ, για να αποφύγει το κλάμα/γκρίνια/σύγκρουση μαζί του.

Διαβάστε περισσότερα για το τι μπορείτε να κάνετε εσείς, αρχικά, ως γονείς, αν κρίνετε ότι περνάτε υπερβολικό χρόνο μπροστά από (κυρίως) το κινητό σας, εδώ.

  • Ο παιδοκεντρικός γονιός επιτρέπει στο παιδί να χοροπηδάει στους καναπέδες και να πηδάει από τα τραπέζια, να κρεμιέται από τις κουρτίνες ή να κυκλοφορεί ανάμεσα στις καρέκλες στα εστιατόρια ενοχλώντας τους άλλους και μην αφήνοντάς τον να ευχαριστηθεί την έξοδο και την παρέα του, γιατί “το παιδί”, κατά τον ίδιο, “έχει πολλή ενέργεια και πρέπει να την εκτονώσει”.
  • Ο παιδοκεντρικός γονιός υποκύπτει συνεχώς στην επιθυμία του παιδιού να καταναλώνει ανθυγιεινές τροφές.
  • Ο παιδοκεντρικός γονιός ρωτάει & ζητάει από το παιδί να οργανώσει τη μέρα τους, αντί για εκείνον, στην προσπάθειά του να το ευχαριστήσει. Ρωτάει, για παράδειγμα, “θέλεις να πάμε στο σούπερ μάρκετ;”, αντί να δηλώσει απλά πως “ήρθε η ώρα να πάμε στο σούπερ μάρκετ”.
  • Ο παιδοκεντρικός γονιός φοβάται να πάρει το παιδί για να φύγουν από ένα μέρος όπου το παιδί περνάει καλά (παιδική χαρά, παιδότοπος, συγγενικό/φιλικό σπίτι, παραλία κλπ) γιατί νιώθει ότι δεν μπορεί να διαχειριστεί τη ματαίωσή του.



  • Ο παιδοκεντρικός γονιός δέχεται το “όχι” ως απάντηση από το παιδί όταν του ζητάει να κάνει κάτι, όπως για παράδειγμα να μαζέψει τα παιχνίδια του ή να τακτοποιήσει το δωμάτιό του.
  • Ο παιδοκεντρικός γονιός αντί να βοηθά το παιδί στη μελέτη για το σχολείο βρίσκεται να κάνει ο ίδιος αντί για εκείνο τις εργασίες του, για να μην πάρει εκείνο βαθμό που θα το πληγώσει.
  • Ο παιδοκεντρικός γονιός υπερασπίζεται το παιδί σε οποιαδήποτε συμπεριφορά του, ακόμα κι αν αυτή είναι κατάφορα άδικη απέναντι σε κάποιον άλλον ή εμφανώς λανθασμένη.
  • Ο παιδοκεντρικός γονιός επαινεί συνεχώς το παιδί, ακόμα και για τον πιο ασήμαντο λόγο, ενώ αποφεύγει σχεδόν επιδεικτικά να το επιπλήξει.

ΓΙΑΤΙ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΠΑΙΔΟΚΕΝΤΡΙΚΟΙ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ;

Είναι πολλοί οι λόγοι για τους οποίους οι γονείς στρέφουν τη ζωή τους προς τον παιδοκεντρισμό, ηθελημένα και από πρόθεση ή όχι.

  • ΣΥΧΝΟΤΕΡΑ ΠΛΗΤΤΟΝΤΑΙ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΠΟΥ ΠΕΡΝΟΥΝ ΛΙΓΟ ΧΡΟΝΟ ΜΕ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΛΟΓΩ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΔΙΑΖΥΓΙΟΥ, ΚΛΠ.

Ο παιδοκεντρισμός είναι πιθανότερο να πλήξει τον γονέα εκείνο που δεν βλέπει το παιδί πολύ, διότι ανησυχεί για το κατά πόσο έχει τη συμπάθειά του ή/και έχει τύψεις που λείπει πολλές ώρες από δίπλα του. Στην προσπάθειά του να αναπληρώσει τη χαμένη τους επαφή φοβάται να του αρνηθεί οτιδήποτε ή να του εναντιωθεί.

Το ίδιο μπορεί να ισχύει και για άλλους φροντιστές του παιδιού που δεν το βλέπουν πολύ συχνά και είναι ιδιαίτερα συχνό (και επικίνδυνο) να γίνονται παιδοκεντρικοί και να καλοπιάνουν υπερβολικά το παιδί, όπως οι παππούδες, οι θείοι, η νονά και όποιος άλλος συμβαίνει να το κρατάει όταν οι γονείς δεν μπορούν.

  • ΓΙΑ ΝΑ ΑΠΟΦΥΓΟΥΝ ΚΑΠΟΙΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ, ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ Ή ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΠΟΥ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΟΥΝ.

Θα μπορούσε κανείς να πει πως ο παιδοκεντρισμός έχει τις ρίζες του σ’αυτό ακριβώς το πρόβλημα. Πολλοί γονείς λόγω χαρακτήρα ή και κούρασης απλώς δεν είναι σε θέση να διαχειριστούν τη ματαίωση του παιδιού όταν εκείνοι του επιβάλλουν κάτι που δεν του αρέσει ή του λένε “όχι” σε κάτι που ζητάει.

Επιτρέπουν στα παιδιά να δρουν ανεξέλεγκτα ακόμα και βλαπτικά προς τα ίδια ή προς τους άλλους, άμεσα ή έμμεσα και γίνονται ανεύθυνοι σε πολλές περιπτώσεις, μόνο και μόνο για να μη χρειαστεί να αντιμετωπίσουν τα κλάματα ή τον θυμό του παιδιού.

  • ΓΙΑΤΙ ΕΧΟΥΝ ΤΗΝ ΠΕΠΟΙΘΗΣΗ ΠΩΣ ΕΤΣΙ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ & ΘΑ ΜΑΘΕΙ ΝΑ ΠΑΙΡΝΕΙ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ.

Ορισμένοι γονείς θεωρούν πως δίνοντας μεγάλη ελευθερία και δυνατότητες επιλογής στα παιδιά τα κάνουν περισσότερο ανεξάρτητα. Επιλέγουν έναν ρόλο περισσότερο στο πλάι του παιδιού (ή και πίσω του) και λιγότερο μπροστά του, κατευθυντικά, διότι θεωρούν πως έτσι του στερούν την αυτονομία που δικαιούται ως ίσο με εκείνους.

  • ΠΑΙΔΟΚΕΝΤΡΙΣΜΟΣ… ΑΠΟ ΑΓΑΠΗ

Η αγάπη μας κάνει να θέλουμε να προστατέψουμε εκείνους που αγαπάμε από τα αρνητικά συναισθήματα και να τους προσφέρουμε μόνο ευχάριστες εμπειρίες. Γι’αυτόν τον λόγο οι παιδοκεντρικοί γονείς δεν επιβάλλονται στα παιδιά τους θέτοντας όρια και προτιμούν να βρίσκονται συνεχώς να κάνουν παραχωρήσεις, υποχωρήσεις και συμβιβασμούς.

ΠΟΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ Ο ΠΑΙΔΟΚΕΝΤΡΙΣΜΟΣ;

Όπως αναφέρθηκε στην αρχή, ο παιδοκεντρισμός οδηγεί σε εγωκεντρικά παιδιά. Σε παιδιά που, όταν θα κληθούν να δουν πώς λειτουργεί στην πραγματικότητα η κοινωνία μας, θα δυσκολευτούν πάρα πολύ να προσαρμοστούν σε αυτήν διότι έχουν μάθει να ζουν εκτός ορίων, κανόνων και περιορισμών.




Επιπλέον, ο παιδοκεντρισμός οδηγεί σε έντονα ξεσπάσματα οργής των παιδιών (tandrums) και σε άλλες αγχώδεις διαταραχές και συμπεριφορές όταν ο κόσμος τους κλωνίζεται, όταν δηλαδή κάποιος (και βασικά, ο ίδιος ο παιδοκεντρικός γονιός) εναντιώνεται κάποια στιγμή σε κάποια επιθυμία του. Με απλά λόγια, το εγωπαθές παιδί που έχει δημιουργήσει ο παιδοκεντρισμός από την πλευρά του γονέα του πηγαίνει “κόντρα” στον ίδιο και δεν τον υπακούει, δεν τον σέβεται, δεν δέχεται με καθόλου ψυχραιμία ό,τι δεν του είναι ευχάριστο να κάνει.

ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ, ΛΟΙΠΟΝ, ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΡΜΟΝΙΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ & ΣΤΗ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΤΟΥΣ;

Ως εδώ έχουμε συζητήσει πως στην καλοπροαίρετη προσπάθεια των γονιών να ευχαριστούν τα παιδιά τους με κάθε τρόπο δημιουργούνται εγωκεντρικά παιδιά που δεν γνωρίζουν τι θα πει “όχι”, όρια και αντιδρούν έντονα όταν κάποιος προσπαθήσει να τους επιβληθεί.

Στην πραγματικότητα, τα παιδιά δεν έχουν ανάγκη κάποιον που ικανοποιεί όλες τους τις επιθυμίες. Έχουν ανάγκη κάποιον να τους θέσει περιορισμούς. Να τους δείξει τι μπορούν και τι δεν μπορούν να κάνουν, τι επιτρέπεται και τι όχι. Έχουν ανάγκη κάποιον να τους οριοθετήσει τη ζωή και την καθημερινότητα, γιατί τα ίδια δεν είναι σε θέση να κάνουν κάτι τέτοιο από μόνα τους. Έχουν ανάγκη το “όχι” που τόσο φοβούνται οι γονείς να πουν, έχουν ανάγκη την επιβολή και τα πλαίσια που με τόσο πάθος προσπαθούν να καταρρίψουν, να ισοπεδώσουν οι παιδοκεντρικοί γονείς.

Παρατηρείται, για παράδειγμα, πολύ συχνά, ο παιδοκεντρικός γονέας ή φροντιστής, όπως είπαμε, να καταναλώνει όλο του το χρόνο στο παιδί, από την ηλικία ήδη που εκείνο είναι μωρό. Η υπερβολική προσκόλληση όμως στο μωρό του στερεί την αφάνταστα χρήσιμη δραστηριότητα του να μπορεί να τον παρακολουθεί στις ενήλικες δραστηριότητές του, μαθαίνοντας για τον κόσμο μέσα από την παρατήρηση και τη μίμηση. 

Ένα παιδί δύο ετών χρειάζεται να βλέπει μία μητέρα ήρεμη, σίγουρη για τον εαυτό της. Ένα παιδί θέλει η μητέρα του να έχει τον έλεγχο του τι τους συμβαίνει και να μην τον χάνει και επ’ουδενί, να μην τον αφήνει στο ίδιο. Ένα παιδί δύο ετών δεν μπορεί και γι’αυτό δεν θέλει, δεν αντέχει να έχει εκείνο τον έλεγχο. Ο έλεγχος το αγχώνει, το κάνει να νιώθει πως πελαγώνει ανάμεσα σε επιλογές τα αποτελέσματα των οποίων δεν γνωρίζει.

Το παιδί θέλει τη μαμά του (ή και τον πατέρα, φυσικά) να είναι ο “αρχηγός” του σπιτιού και όχι το ίδιο. Όταν οι γονείς είναι “αρχηγοί” στο σπίτι και είναι αυτοί οι οποίοι παίρνουν τις αποφάσεις και ορίζουν τα πλαίσια τότε δεν είναι παιδοκεντρικοί. Δεν φοβούνται το παιδί τους κι έτσι το απαλλάσσουν από τις παιδοκεντρικές συμπεριφορές που θα μπορούσαν να έχουν. Ο μη – παιδοκεντρισμός ανακουφίζει το παιδί από τον τρόμο του να βρεθεί στη θέση να πρέπει εκείνο να είναι υπεύθυνο και ελεγκτής καταστάσεων που δεν είναι η θέση του και η ηλικία του να είναι. Ο ρόλος εκείνου που έχει τον έλεγχο ανήκει και πρέπει να ανήκει αποκλειστικά στους γονείς, αν θέλουν το παιδί τους να μεγαλώνει ήρεμο και νιώθοντας ασφαλές μέσα σε όλους του τους περιορισμούς που τόσο πολύ έχει ανάγκη για να αναπτυχθεί σωστά.

ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ & ΑΥΤΑΡΧΙΚΟΤΗΤΑ

Στο σημείο αυτό θα ήθελα να κάνω μία μικρή παρένθεση.

Σε καμία περίπτωση ο μη – παιδοκεντρισμός δεν πρέπει να συνιστά αυταρχικότητα. Αυτό που συστήνεται από τους ψυχολόγους ώστε να μην είμαστε παιδοκεντρικοί είναι να δρούμε με ενσυναίσθηση, όχι βέβαια με αυταρχικότητα. Δηλαδή, το “φάρμακο” κατά του παιδοκεντρισμού θα πρέπει να είναι η ενσυναίσθηση και όχι η αυταρχικότητα.

Επ’ουδενί δεν συστήνεται σε κανέναν να είναι αυταρχικός απέναντι στο παιδί στην προσπάθειά του να θέσει, να τηρήσει και να επιβάλει όρια, όσο κι αν τα όρια είναι επιβεβλημένα.




Ενσυναίσθηση, σε λίγα και απλά λόγια, σημαίνει πως δρω συν – αισθανόμενος τις ανάγκες και τα συναισθήματα του παιδιού και λαμβάνοντάς τα υπόψη στην ήρεμη και ήπια, σταθερή συμπεριφορά μου προς εκείνο. Αυτό είναι που πρέπει να κάνουμε αν δεν θέλουμε να είμαστε παιδοκεντρικοί, χωρίς να το παρακάνουμε φτάνοντας στο σημείο να μην λέμε ποτέ “όχι” γιατί όπως είδαμε, το παιδί έχει ανάγκη το “όχι” μας, ένα “όχι” όμως δικαιολογημένο και μάλιστα όχι με απολογητικό αλλά με σταθερό τόνο, εξηγημένο με υπομονή και επιμονή και με συνέπεια, που δεν αλλάζει από “όχι” σε “ναι” από τη μία μέρα στην άλλη.

ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗ “ΛΥΣΗ” ΣΤΑ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΑΙΔΟΚΕΝΤΡΙΚΩΝ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΩΝ

Αντί επιλόγου σ’αυτό το άρθρο η έρευνα για το γράψιμο του οποίου μου έμαθε τόσα πολλά πράγματα προσωπικά, αποφάσισα να σας δώσω παραδείγματα ενσυναισθητικής συμπεριφοράς που θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν τις παιδοκεντρικές συμπεριφορές που συγκέντρωσα στην αρχή, παραπάνω. Ο σκοπός μου είναι να σας δώσω να καταλάβετε πρακτικά τι σημαίνει ενσυναίσθηση (μακριά, πάντα, από την αυταρχικότητα) και πώς μπορείτε ίσως, στην πράξη και στην καθημερινότητα, να αλλάξετε τον τρόπο που μεγαλώνετε τα παιδιά σας από παιδοκεντρικό σε λιγότερο ή καθόλου παιδοκεντρικό και πιο ενσυναισθητικό.

Σας ευχαριστώ πολύ που διαβάσατε ως εδώ & ελπίζω να βρήκατε το άρθρο μου χρήσιμο και κατατοπιστικό.

  • Ενώ ο παιδοκεντρικός γονιός φυλάει όλα τα διακοσμητικά του σπιτιού σε ασφαλές σημείο όταν το μωρό αρχίσει να περπατάει, ο ενσυναισθητικός του εξηγεί συνεχώς και με σταθερό τόνο στη φωνή ότι απαγορεύεται να τα πιάνει και να τα πειράζει και αφήνει το σπίτι του ως έχει. Δεν το αδειάζει μόνο και μόνο εξ αιτίας του παιδιού.
  • Ενώ ο παιδοκεντρικός γονιός δεν κάνει καμία δουλειά του σπιτιού όσο το παιδί είναι ξύπνιο, γιατί θεωρεί καθήκον του να το απασχολεί ανά πάσα στιγμή, ο ενσυναισθητικός το φροντίζει αλλά ασχολείται και με άλλα πράγματα, δίνοντάς του την ευκαιρία να τον παρατηρήσει και να μάθει μέσα από όσα κάνει.
  • Ο παιδοκεντρικός γονιός τρέχει να δώσει στο μωρό κάτι που το ίδιο, συνειδητά, πέταξε κάτω και τώρα το θέλει πίσω ενώ ο ενσυναισθητικός, όταν συνειδητοποιήσει ότι το παιδί το κάνει επίτηδες και αφού του εξηγήσει ότι δεν είναι σωστό να πετάμε κάτω τα πράγματά μας, δεν του το ξαναδίνει, ακόμα κι αν το μωρό κλαίει.
  • Ο παιδοκεντρικός γονιός επιτρέπει στο παιδί να περνάει υπερβολικά πολλές ώρες μπροστά από την τηλεόραση, τον υπολογιστή, το κινητό κλπ, για να αποφύγει το κλάμα/γκρίνια/σύγκρουση μαζί του. Ο ενσυναισθητικός γονιός, ως ελεγκτής και ως εκείνος που θέτει τα όρια και τα πλαίσια στο σπίτι, δεν επιτρέπει να συμβαίνει κάτι τέτοιο και δεν φοβάται τη σύγκρουση με το παιδί. Εξηγεί όσες φορές χρειαστεί και με συνέπεια πως δεν είναι σωστό να περνάμε πολύ χρόνο μπροστά από οθόνες. Άλλωστε, τα παιδιά των ενσυναισθητικών γονιών δεν αντιδρούν τόσο έντονα όσο αυτά των παιδοκεντρικών και αυτό είναι, λίγο πολύ, και το νόημα του άρθρου.
  • Ο παιδοκεντρικός γονιός επιτρέπει στο παιδί να χοροπηδάει στους καναπέδες και να πηδάει από τα τραπέζια, να κρεμιέται από τις κουρτίνες ή να κυκλοφορεί ανάμεσα στις καρέκλες στα εστιατόρια ενοχλώντας τους άλλους και μην αφήνοντάς τον να ευχαριστηθεί την έξοδο και την παρέα του, γιατί “το παιδί”, κατά τον ίδιο, “έχει πολλή ενέργεια και πρέπει να την εκτονώσει”. Ο ενσυναισθητικός γονιός θα δώσει την ευκαιρία στο παιδί να εκτονώσει την ενέργειά του με άλλους τρόπους, ασφαλέστερους και λιγότερο ενοχλητικούς για τη ζωή του. Θα φροντίσει να απασχολήσει δημιουργικά το παιδί όσο βρίσκονται στο εστιατόριο και θα του εξηγήσει (ναι, στην ενσυναίσθηση εξηγούνται τα πάντα, πολύ) ότι όσο βρίσκονται εκεί, η θέση του παιδιού είναι στην καρέκλα/καρότσι του.
  • Ο παιδοκεντρισμός “έχει” γονείς που υποκύπτουν συνεχώς στην επιθυμία του παιδιού να καταναλώνει ανθυγιεινές τροφές. Ο ενσυναισθητικός γονιός θα αφήσει να καταναλωθεί πού και πού και κάτι ανθυγιεινό, όμως σε γενικές γραμμές εξηγεί πως καταλαβαίνει πόσο θέλει το παιδί να φάει κάτι που του αρέσει τόσο, όμως προσφέρει υγιεινότερες εναλλακτικές και αποφεύγει να το προσφέρει, τελικά.
  • Ο παιδοκεντρικός γονιός ρωτάει & ζητάει από το παιδί να οργανώσει τη μέρα τους, αντί για εκείνον, στην προσπάθειά του να το ευχαριστήσει. Ρωτάει, για παράδειγμα, “θέλεις να πάμε στο σούπερ μάρκετ;”. Ο ενσυναισθητικός γονιός έχει συνειδητοποιήσει ότι το παιδί δεν είναι και δεν πρέπει να είναι σε θέση να παίρνει αποφάσεις αντί για εκείνον. Ο ενσυναισθητικός γονιός θα δηλώσει σταθερά πως ήρθε η ώρα να πάνε στο σούπερ μάρκετ, όμως μπορεί να δώσει ένα μικρό και εύκολο περιθώριο επιλογής στο παιδί ανάλογο και κατάλληλο για την ηλικία του, όπως για παράδειγμα το να διαλέξει ποια ρούχα θα φορέσει.
  • Ο παιδοκεντρικός γονιός φοβάται να πάρει το παιδί για να φύγουν από ένα μέρος όπου το παιδί περνάει καλά (παιδική χαρά, παιδότοπος, συγγενικό/φιλικό σπίτι, παραλία κλπ) γιατί νιώθει ότι δεν μπορεί να διαχειριστεί τη ματαίωσή του. Ο ενσυναισθητικός γονιός θα πάρει το παιδί από οπουδήποτε εξηγώντας του όμορφα και ήρεμα ότι ήρθε η ώρα να φύγουν, βάζοντάς το να χαιρετήσει και να ετοιμαστεί, ακόμα κι αν εκείνο δυσανασχετεί. Αν κάνει πίσω και δεν φύγουν όντως αμέσως, αλλά καθίσουν λίγο ακόμα για να μη στεναχωριέται το παιδί, αυτό λέγεται πάλι παιδοκεντρισμός.
  • Ο παιδοκεντρικός γονιός δέχεται το “όχι” ως απάντηση από το παιδί όταν του ζητάει να κάνει κάτι, όπως για παράδειγμα να μαζέψει τα παιχνίδια του ή να τακτοποιήσει το δωμάτιό του. Στην ενσυναίσθηση, στο παιδί έχει εξηγηθεί και έχει καταλάβει γιατί πρέπει να κάνει κάθε πράξη και την κάνει αντιδρώντας ηπιότερα ή και καθόλου.
  • Το να κάνει ο γονιός αντί για το παιδί τις εργασίες του για το σχολείο, για να μην πάρει εκείνο βαθμό που θα το πληγώσει, είναι παιδοκεντρισμός. Στην ενσυναίσθηση ο γονιός θα αφήσει το παιδί να πληγωθεί από τον άσχημο βαθμό του, να νιώσει το αρνητικό αυτό συναίσθημα που πρέπει να γνωρίσει ώστε την επόμενη φορά να προσπαθήσει περισσότερο και να είναι πιο υπεύθυνο.
  • Παιδοκεντρισμός είναι να υπερασπίζεται ο γονιός το παιδί σε οποιαδήποτε συμπεριφορά του, ακόμα κι αν αυτή είναι κατάφορα άδικη απέναντι σε κάποιον άλλον ή εμφανώς λανθασμένη, ενώ ο ενσυναισθητικός του επισημαίνει τα λάθη του και το αφήνει να έρθει αντιμέτωπο με τις συνέπειές τους, πάντα βέβαια όντας στο πλάι του για να το βοηθήσει να τις διαχειριστεί.
  • Ο παιδοκεντρικός γονιός επαινεί συνεχώς το παιδί, ακόμα και για τον πιο ασήμαντο λόγο, ενώ αποφεύγει σχεδόν επιδεικτικά να το επιπλήξει. Ο ενσυναισθητικός γονέας διατηρεί τους επαίνους για όταν πραγματικά θα έχουν νόημα.

Ο ενσυναισθητικός γονέας σε γενικές γραμμές μιλάει και εξηγεί όσες φορές χρειαστεί το γιατί θέτει ένα συγκεκριμένο όριο ή λέει ένα συγκεκριμένο “όχι”, όμως το εφαρμόζει, παραμένει πιστός και σταθερός σε αυτό κι έτσι το παιδί σταδιακά το μαθαίνει, το δέχεται, το συνηθίζει και τις περισσότερες φορές, ειδικά αν το παιδί είναι μωρό, το αποδέχεται χωρίς αντιστάσεις και ξεσπάσματα.

Επίσης, ο ενσυναισθητικός γονέας δεν λέει πάντα “όχι”. Το ζήτημα είναι να μην λέει “ναι” μόνο και μόνο γιατί δεν μπορεί να διαχειριστεί τη ματαίωση του παιδιού του.

Καλή σας συνέχεια!

Ορισμένες από τις πηγές πληροφοριών:

mamalydia.wordpress.com/

Ομάδα “Ενσυναίσθηση” στο Facebook, άρθρο “TCC 2: Ποιός έχει τον έλεγχο – Οι δυσάρεστες συνέπειες του παιδοκεντρισμού” από τα αρχεία της.

https://www.psychologytoday.com/intl/blog/old-school-parenting-modern-day-families/201505/the-failure-child-centered-parenting

 

 



Leave a Reply

Your email address will not be published.